* ความหมายและหลักเกณฑ์การยื่นคำร้องคัดค้านการเลือกตั้ง *

นิยามศัพท์

" คำร้องคัดค้าน "  หมายความว่า  หนังสือหรือคำคัดค้านของผู้คัดค้านที่ยื่นคัดค้านตามระเบียบคณะกรรมการการเลือกตั้ง ว่าด้วยการสืบสวนสอบสวนฯ พ.ศ.๒๕๕๐ และให้หมายความรวมถึงคำร้องเรียนตามกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการการเลือกตั้ง

" เรื่องคัดค้าน "  หมายความว่า  เรื่องที่มีการกล่าวหาในคำร้องคัดค้านที่รับไว้พิจารณา หรือเรื่องที่ดำเนินการสืบสวนสอบสวนโดยไม่มีผู้คัดค้าน

" ผู้คัดค้าน "  หมายความว่า  บุคคลผู้มีสิทธิร้องคัดค้านตามกฎหมายเกี่ยวกับคณะกรรมการการเลือกตั้งว่า มีการกระทำอันเป็นการฝ่าฝืนหรือไม่ปฎิบัติตามบทบัญญัติของกฎหมายเกี่ยวกับคณะกรรมการการเลือกตั้ง และได้ร้องคัดค้านตามวิธีการที่กำหนดในระเบียบคณะกรรมการการเลือกตั้ง ว่าด้วยการสืบสวนสอบสวนฯ พ.ศ.๒๕๕๐

" ผู้ถูกคัดค้าน "  หมายความว่า  บุคคลที่ถูกคัดค้านว่า เป็นผู้กระทำการอันเป็นการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามบทบัญญัติของกฎหมายเกี่ยวกับคณะกรรมการการเลือกตั้ง

* หลักเกณฑ์การยื่นคำร้องคัดค้านการเลือกตั้ง *

ลักษณะของคำร้องคัดค้าน  คำร้องคัดค้านต้องทำเป็นหนังสือที่ใช้ถ้อยคำสุภาพ และมี

     (๑) วัน เดือน ปี ที่จัดทำคำร้องคัดค้าน
     (๒) ชื่อและที่อยู่ของผู้คัดค้าน หากมีหลายคนให้ระบุชื่อและที่อยู่ พร้อมลงลายมือชื่อไว้ท้ายคำร้องคัดค้าน
     (๓) ชื่อและที่อยู่ของผู้ถูกคัดค้าน รวมทั้งให้ระบุชื่อผู้สมัคร สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร สมาชิกวุฒิสภา ผู้ได้รับการเสนอชื่อเข้ารับการสรรหาหรือผู้ได้รับการสรรหาเป็นสมาชิกวุฒิสภา พรรคการเมือง หัวหน้าพรรคการเมือง กรรมการบริหารพรรคการเมือง เจ้าหน้าที่พรรคการเมือง สมาชิกพรรคการเมือง สมาชิกสภาท้องถิ่น หรือผู้บริหารท้องถิ่น ที่เห็นว่าจะได้รับประโยชน์จากการกระทำนั้นเท่าที่จะระบุได้
     (๔) ระบุเรื่องอันเป็นเหตุให้มีการร้องคัดค้าน ข้อเท็จจริงและพฤติการณ์ที่ทำให้การเลือกตั้งเป็นไปโดยไม่ถูกต้องหรือไม่ชอบด้วยกฎหมาย หรือการนับคะแนนเลือกตั้งเป็นไปโดยไม่สุจริต หรือเที่ยงธรรม หรือไม่ถูกต้อง หรือกระทำการอันเป็นการฝ่าฝืน หรือไม่ปฎิบัติตามบทบัญญัติของกฎหมายเกี่ยวกับคณะกรรมการการเลือกตั้ง โดยมีรายละเอียดเกี่ยวกับวันเวลา และสถานที่ที่เกิดการกระทำ รวมทั้งบุคคลหรือสิ่งของ ที่เกี่ยวข้องกับการกระทำนั้น
     (๕) ระบุพยานเอกสาร พยานวัตถุหรือพยานบุคคลพร้อมที่อยู่และรายละเอียดเกี่ยวกับพยานดังกล่าวเท่าที่จะระบุได้
     
     สำหรับการคัดค้านเกี่ยวกับการปฎิบัติหน้าที่ของเจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้ง หรือกรรมการนับคะแนนเลือกตั้ง ให้ยื่นหลักฐานการทักท้วงเกี่ยวกับการปฎิบัติหน้าที่ของบุคคลดังกล่าวที่มิได้เป็นไปโดยสุจริตหรือเที่ยงธรรมในขณะปฎิบัติหน้าที่ตามแบบที่คณะกรรมการการเลือกตั้งกำหนดด้วย

กำหนดเวลาและวิธีการในการยื่นคำร้องคัดค้าน
     
     คำร้องคัดค้านการเลือกตั้งอาจยื่นได้ก่อนวันเลือกตั้งหรือภายใน ๓๐ วัน นับแต่วันประกาศผลการเลือกตั้ง หรือวันประกาศผลการสรรหาสมาชิกวุฒิสภา เว้นแต่เป็นการร้องคัดค้านเกี่ยวกับค่าใช้จ่ายในการเลือกตั้งให้ยื่นได้ภายใน ๑๘๐ วัน นับแต่วันประกาศผลการเลือกตั้ง
     เพื่อประโยชน์ในการประกาศผลการเลือกตั้ง การยื่นคำร้องคัดค้านเกี่ยวกับการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าพนักงานผู้ดำเนินการเลือกตั้งให้ยื่นได้จนถึงเวลาการนับคะแนนเลือกตั้งของหน่วยเลือกตั้งหรือเขตเลือกตั้งนั้นเสร็จสิ้น แล้วแต่กรณี สำหรับคำร้องคัดค้านกรณีอื่นให้ยื่นได้ก่อนวันเลือกตั้งจนสิ้นสุดวันเลือกตั้ง หากไม่มีผู้ร้องคัดค้านภายในกำหนดเวลาดังกล่าว ให้เลขาธิการเสนอให้คณะกรรมการการเลือกตั้งพิจารณาประกาศผลการเลือกตั้งแก่ผู้สมัครภายใน ๗ วันทำการนับแต่วันเลือกตั้ง
     ผู้คัดค้านต้องยื่นคำร้องคัดค้านด้วยตนเองพร้อมทั้งสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนหรือบัตรประจำตัวเจ้าหน้าที่ของรัฐ เว้นแต่ในกรณีที่มีเหตุจำเป็นอาจมอบอำนาจให้ผู้อื่นยื่นคำร้องคัดค้านแทนก็ได้ โดยผู้ยื่นคำร้องคัดค้านแทนต้องอยู่ในฐานะที่ทราบข้อเท็จจริงอันเป็นเหตุแห่งการร้องคัดค้านนั้น
     ในกรณีที่มีการมอบอำนาจให้ผู้อื่นยื่นคำร้องคัดค้านแทน ผู้รับมอบอำนาจจะต้องส่งใบมอบอำนาจและระบุเหตุผลที่ต้องมีการยื่นคำร้องคัดค้านแทน พร้อมสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนหรือบัตรประจำตัวเจ้าหน้าที่ของรัฐของผู้คัดค้าน และผู้รับมอบอำนาจมาพร้อมกับคำร้องคัดค้านด้วย
     ในกรณีที่ผู้คัดค้านเป็นนิติบุคคลต้องส่งสำเนาหนังสือสำคัญแสดงความเป็นนิติบุคคลมาพร้อมกับคำร้องคัดค้านด้วย
     ในกรณีที่พรรคการเมืองซึ่งมีสมาชิกสมัครรับเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งใดเขตเลือกตั้งหนึ่งเป็นผู้คัดค้าน หัวหน้าพรรคการเมืองอาจมอบอำนาจให้ผู้อื่นยื่นคำร้องคัดค้านแทนก็ได้โดยให้นำวรรคสามและวรรคสี่มาใช้บังคับโดยอนุโลม
     ในกรณีที่เป็นการยื่นคำร้องคัดค้านการสรรหาสมาชิกวุฒิสภา ให้ผู้ได้รับการเสนอชื่อเข้ารับการสรรหาเป็นสมาชิกวุฒิสภาหรือสมาชิกขององค์กรที่เสนอชื่อผู้เข้ารับการสรรหาเป็นสมาชิกวุฒิสภาเป็นผู้ยื่น โดยให้นำวรรคสามและวรรคสี่มาใช้บังคับโดยอนุโลม

ผู้มีสิทธิคัดค้านการเลือกตั้ง

     ผู้คัดค้านการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร  ได้แก่  ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ผู้สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ในเขตเลือกตั้งนั้น หรือพรรคการเมืองซึ่งมีสมาชิกสมัครรับเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งนั้น

     ผู้คัดค้านการเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา  ได้แก่  ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ผู้สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกวุฒิสภา สมาชิกวุฒิสภา ในเขตเลือกตั้งนั้น

     ผู้คัดค้านการสรรหาสมาชิกวุฒิสภา  ได้แก่  ผู้ได้รับการเสนอชื่อเข้ารับการสรรหาเป็นสมาชิกวุฒิสภา หรือสมาชิกขององค์กรที่เสนอชื่อผู้เข้ารับการสรรหาเป็นสมาชิกวุฒิสภา

     ผู้คัดค้านการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น 
กรณีก่อนประกาศผลการเลือกตั้ง  ได้แก่  ผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ผู้สมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น
กรณีหลังประกาศผลการเลือกตั้ง  ได้แก่  ผู้มีสิทธิเลือกตั้งจำนวนไม่น้อยกว่า ๑๐ คน ผู้สมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น ผู้ว่าราชการจังหวัด หรือนายอำเภอ ในเขตเลือกตั้งนั้น

การยื่นคำร้องคัดค้าน

     คำร้องคัดค้านให้ยื่นต่อผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำจังหวัดที่เหตุแห่งการร้องคัดค้านเกิดขึ้น ในกรณีที่มีเหตุจำเป็นอาจยื่นต่อกรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัด หรือเลขาธิการ หรือกรรมการการเลือกตั้งก็ได้
     คำร้องคัดค้านที่กรรมการการเลือกตั้งประจำจังหวัดรับไว้ ให้ส่งไปยังผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำจังหวัดที่เหตุแห่งการร้องคัดค้านเกิดขึ้นเพื่อดำเนินการโดยพลัน ส่วนคำร้องคัดค้านที่กรรมการการเลือกตั้งรับไว้ให้ส่งไปยังเลขาธิการเพื่อดำเนินการ